Uyku Bozuklukları

Uyku bozuklukları, kişinin uykuya dalmakta zorlanması, sık sık uyanması, yeterince dinlenememesi veya aşırı uyuma durumlarını kapsayan yaygın bir ruhsal ve fizyolojik sorundur.
Uyku, yalnızca dinlenme değil; zihinsel, duygusal ve fiziksel iyileşmenin en temel süreçlerinden biridir.

Psikolog Esra Kalincik, uyku bozukluklarının çoğu zaman stres, kaygı ve bastırılmış düşüncelerle ilişkili olduğunu; terapiyle bu döngünün kırılabileceğini vurgular.

Uyku Bozukluklarının Türleri

Uyku bozuklukları tek bir biçimde görülmez; her bireyde farklı şekilde ortaya çıkabilir:

• İnsomnia (Uykusuzluk): Uykuya dalamama, sık uyanma veya erken uyanma

• Hipersomnia: Aşırı uyuma veya gün boyu bitkin hissetme

• Gece uyanmaları ve kabuslar: Kaygı, travma veya stresle ilişkili uykuda huzursuzluk

• Düzensiz uyku döngüsü: Gece geç saatlere kadar uyuyamama, gündüz aşırı yorgunluk

Bu durumlar, gün içindeki odaklanmayı, enerjiyi ve ruh halini olumsuz etkileyebilir.

Uyku Bozukluklarının Belirtileri

• Uykuya dalmada güçlük veya sık sık uyanma

• Sabah dinlenmemiş uyanma hissi

• Gün boyu yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü

• Sinirlilik, huzursuzluk veya duygusal dalgalanmalar

• Sürekli düşünceler nedeniyle uyuyamama

• Rutin uyku saatlerinin kaybolması

Bu belirtiler uzun süre devam ettiğinde, hem zihinsel hem fiziksel sağlık üzerinde ciddi etkiler yaratabilir.

Uyku Bozukluklarının Nedenleri

Uyku sorunları genellikle biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin birleşiminden kaynaklanır:

• Stres ve anksiyete: Günlük yaşamın getirdiği yoğun düşünceler, zihnin “kapanmasını” engeller.

• Depresyon: Uykuya dalamama veya aşırı uyuma şeklinde görülebilir.

• Düzensiz yaşam tarzı: Geç saatlerde ekran kullanımı, düzensiz yemek ve uyku saatleri

• Fizyolojik etkenler: Hormon dengesizlikleri, kafein tüketimi, bazı tıbbi durumlar

Uyku bozuklukları genellikle başka bir duygusal ya da bedensel sürecin işareti olabilir.

Uyku Bozuklukları Nasıl Tedavi Edilir?

Uyku problemleri terapiyle ve yaşam düzenlemeleriyle büyük oranda çözülebilir. Terapi sürecinde amaç, hem zihinsel gerginliği azaltmak hem de uyku alışkanlıklarını yeniden yapılandırmaktır.

• Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Uyku öncesi olumsuz düşünce kalıplarını fark edip değiştirmeyi öğretir.

• Rahatlama ve nefes egzersizleri: Zihinsel yoğunluğu azaltarak uykuya geçişi kolaylaştırır.

• Rutin oluşturma: Uyku saatlerini düzenlemek ve uyku hijyenini sağlamak temel adımdır.

• Psikiyatrist desteği: Gerekli durumlarda kısa süreli ilaç tedavisi süreci destekleyebilir.

Unutmayın!

Uyku sorunları, yalnızca “yorgunluk” değil; zihinsel bir uyarı sinyalidir. Vücudunuz ve zihniniz dinlenmek istiyor olabilir. Bu sinyali duymak, iyileşme sürecinin başlangıcıdır. Eğer siz de uyuyamama, sık uyanma veya dinlenememe hissi yaşıyorsanız, İstanbul’da yüzyüze veya online olarak Psikolog Esra Kalincik ile iletişime geçerek destek alabilirsiniz.